Apartman bahçesi kimin işi
Ortak alanın bakımı, komşuluk hukukunun en sessiz sınavı. Çoğu sitede bu sınav her yıl yeniden kaybediliyor.
Site bahçeleri için sayısız teklif hazırladım. Aralarında şaşırtıcı bir ortaklık var: konuşma neredeyse hiçbir zaman bitkilerle başlamıyor. Önce şu cümle geliyor.
“Geçen sene de yaptırdık, olmadı.”
Sonra hikâye anlatılıyor. Bir firma gelmiş, bir şeyler dikmiş, ilk yaz güzel görünmüş, ikinci yaz yarısı kurumuş. Kimse suçlu değil, herkes kızgın, sonuç ortada.
Bu hikâyenin sebebi neredeyse hiçbir zaman bitki seçimi değil. Sebep, bakımın kimin işi olduğunun hiç konuşulmamış olması.
Üç ayrı iş, tek kalem
Bir site bahçesinde birbirinden farklı üç iş vardır ve genellikle üçü de tek bir “bahçe” kalemine sıkıştırılır.
Kurulum: Bir kerelik iş. Toprak hazırlığı, dikim, sulama tesisatı. Bunun bir bedeli vardır ve site bunu genelde ödemeye razıdır, çünkü sonucu görünür.
Düzenli bakım: Haftalık, aylık iş. Biçme, ot alma, budama, gübreleme, sulama kontrolü. İşin asıl kısmı budur ve genellikle ya kapıcıya yıkılır ya da hiç yapılmaz.
Mevsimlik müdahale: Yılda birkaç kez. Şekil budaması, hastalık kontrolü, sulama sisteminin kışa hazırlanması. Uzmanlık ister, atlandığında iki yıl sonra fatura kesilir.
Kapıcıya “bahçeye de bakıver” demek, bu üç işten sadece birincisinin bir kısmını karşılamaktır. Kapıcı biçer, sular; bu değerli bir emektir. Ama budama tekniğini, bitki hastalığını, sulama basıncını bilmesi beklenemez. Beklemek de haksızlıktır.
Sulama otomasyonu neden bozuk
Girdiğim sitelerin çoğunda otomatik sulama sistemi var. Ve çoğunda ya kapalı ya yanlış çalışıyor.
Sebebi hep aynı: sistemi kuran gitmiş, kullanmayı kimseye anlatmamış. Kumanda panelinin şifresi bilinmiyor. Bir istasyon arızalanınca tamamı kapatılmış. Kış geldiğinde suyu boşaltılmamış, boru donup patlamış.
Bunlar teknik arıza değil, devir teslim eksikliği. Bir sulama sistemi teslim edilirken yöneticiye yarım saatlik bir anlatım yapılsa, bu sorunların büyük kısmı yaşanmaz. Bu yarım saati ayırmayan firmanın da suçu var, istemeyen yönetimin de.
Somut öneri
Site yönetimindeyseniz veya bir karar toplantısında oturuyorsanız, şu üç şeyi isteyin:
Yıllık bakım takvimi. Hangi ay ne yapılacağı yazılı olsun. Bir sayfa yeter. O sayfa yoksa, bakım sözleşmesi değil, iyi niyet anlaşması imzalıyorsunuz.
Sulama sisteminin krokisi ve şifresi. Yönetim değiştiğinde dosyada kalsın. Bu, sitenin malıdır.
Bitki listesi. Ne dikildiyse adıyla yazılsın. Üç yıl sonra bir bitki hastalanınca, adını bilmeden çare aranamaz.
Bunların üçü de bedava. Sadece istemek gerekiyor.
Bir bahçe, bakıldığı sürece bahçedir. Bakılmadığında iki yılda arsaya döner ve o noktadan geri getirmek, baştan kurmaktan pahalıdır.